مراحل اجرای اسکلت بتنی+ مزایا و معایب سازه بتنی
مراحل ساخت ساختمان با سازه بتنی از صفر تا صد
بتن یکی از مصالح محبوب در مهندسی عمران به شمار میرود؛ بهطوریکه کمتر پروژه عمرانی را میتوان یافت که در آن از بتن استفاده نشده باشد. خواص منحصربهفرد این متریال باعث شده که از آن در بسیاری از پروژههای عمرانی مثل ساختمانسازی، سدسازی، پروژه راه، ساخت فرودگاه و… استفاده شود.
بتن وقتی با میلگرد ترکیب شود، بتن مسلح یا بتن آرمه را تشکیل میدهد که اساس ساختمان با اسکلت بتنی است. در مقاله حاضر در ابتدا بتن و انواع آن معرفی شده و سپس اجزای یک ساختمان اسکلت بتنی مشخص خواهد شد. در ادامه صفر تا صد مراحل ساخت ساختمان بتنی را مرور کرده و مزایا و معایب این ساختمانها را ذکر میکنیم. در پایان نیز به نکات مربوط به پیمانکاری ساختمان با اسکلت بتنی و مقایسه این سازهها با سازه فولادی خواهیم پرداخت.
بتن چیست؟
اگر تابهحال در یک پیادهرو راه رفتهاید، در جادهای رانندگی کردهاید یا در ساختمانی ایستادهاید، بهاحتمال زیاد با بتن مواجه شدهاید. به زبان ساده، بتن مخلوطی از سیمان، آب و سنگدانههایی همچون ماسه و شن است که با گذشت زمان سخت میشود و مادهای جامد و مستحکم ایجاد میکند. بتن در بسیاری از پروژههای عمرانی استفاده میشود؛ زیرا مقرونبهصرفه و بادوام بوده و علاوهبرآن به هر شکلی قابل قالبگیری است.
انواع بتن
انواع مختلفی از بتن وجود دارد که عبارتاند از:
1- بتن مسلح
این نوع بتن برای افزایش مقاومت کششی و دوام آن با میلگردهای فولادی تقویت شده است. معمولاً در ساخت ساختمانهای بلند، پلها و سایر سازههایی که به استحکام و پایداری بیشتری نیاز دارند، از بتن مسلح استفاده میشود.
2-بتن سبک
همانطور که از نام آن پیداست، این نوع بتن وزن سبکتری نسبت به بتن معمولی دارد و برای پروژههای ساختمانی که وزن موردتوجه است، ایدئال است. معمولاً در ساخت عناصر بتنی پیشساخته مانند پانلهای دیواری، دالهای سقفی و بلوکهای سنگفرش استفاده میشود.
3- بتن با مقاومت بالا
این نوع بتن دارای مقاومت فشاری بیش از 40 مگاپاسکال است و در ساخت سازههایی که نیاز به مقاومت اضافی دارند مانند ساختمانهای بلند، پلها و سدها استفاده میشود.
4-بتن با کارایی بالا
یک نوع خاص از بتن بوده که دارای خواص بهبودیافتهای مانند دوام بالا، افزایش مقاومت و مقاومت در مقابل دماهای شدید و شرایط محیطی است. معمولاً در ساخت نیروگاههای هستهای، سازههای دریایی و سایر پروژههای با فناوری پیشرفته استفاده میشود.
5- بتن پیشساخته
این نوع بتن در خارج از محل، تولید شده و سپس به محل ساختوساز منتقل میشود. معمولاً در ساخت عناصر بتنی پیشساخته مانند پانلهای دیواری، ستونها، تیرها و راهپلهها استفاده میشود. بتن پیشساخته دارای مزایای متعددی نسبت به بتنهای سنتی درجاریز است. از جمله این مزایا میتوان به کاهش زمان ساخت و افزایش کنترل کیفیت اشاره کرد.
اجزای یک سازه بتنی
کمتر عضوی در ساختمان وجود دارد که نتوان آن را با بتن ساخت. در اینجا فهرستی از اجزای یک سازه بتن مسلح معرفی و تعریف شدهاند تا در ادامه مقاله که مراحل اجرای سازه اسکلت بتنی تشریح میگردد، خوانندگان مفهوم اجزای این المانها را درک کرده باشند:
1- فونداسیون
فونداسیونها از بتنریزی درون یک شناژ شکل میگیرند و بهطورکلی سه وظیفه اصلی انتقال بار سازه به خاک، توزیعکردن یکنواخت بار و مقابله با لنگر انداختن سازه را بر عهده دارند. وزن کل ساختمان شامل بارهای زنده و مرده توسط فونداسیون به زمین منتقل میشود. فونداسیون باید بهاندازه کافی مقاوم باشد تا بتواند بدون نشست، چرخش یا تغییر شکل، بار سازه را به زمین منتقل نماید.
فونداسیون با انتقال یکنواخت بار سازه به زمین از تمرکز تنش در یک نقطه و نشست نامتقارن جلوگیری میکند. در پروژههای بزرگ بهتر است علاوه بر متخصص سازه، از یک متخصص ژئوتکنیک جهت طراحی و کنترل فونداسیون بهره جست.
در مواردی که شرایط ساختگاه مناسب نیست یا فونداسیون تحت بارگذاری زیادی است، میتوان از شمع بهعنوان فونداسیون عمیق استفاده کرد. شمعها با انتقال بار به لایههای عمیق و مقاوم خاک، استحکام سازه خصوصاً در مواجهه با بارهای لرزهای را تقویت مینمایند.
2- میلگرد
میلگرد یا همان آرماتور از اوایل قرن نوزدهم در فرانسه وارد صنعت ساختمانسازی شد. ازآنجاکه مقاومت فشاری بتن بسیار بالا ولی مقاومت کششی آن کم است، بهمنظور افزایش مقاومت کششی و پیچشی بتن، از میلگرد استفاده میشود.
میلگردها از نظر شکلپذیری به سه گروه کلی تقسیم میشوند که عبارتاند از:
• فولاد نرم (S240)
• فولاد نیمه سخت (S420، S400، S350،S340)
• فولاد سخت (S520،S500)
دو مورد از اجزای مهم در آرماتوربندی یک سازه بتن مسلح، خاموت و سنجاقی هستند. خاموت میلگرد بستهای است که دورتادور میلگردهای طولی ستون را فراگرفته است و انتهای آن عموماً به خم ۱۳۵ درجه ختم میشود. سنجاقی میلگردی است مانند خاموت که برای مهار میلگردهای طولی به کار میرود. معمولاً یک انتهای سنجاقی به خم ۱۳۵ و انتهای دیگر به خم ۹۰ درجه ختم میشود.
برایآنکه میلگردها با قالب یا کف زمین برخورد نداشته باشند، از اسپیسر (Spacer) یا فاصلهگذار استفاده میشود. وظیفه اصلی اسپیسر ثابت نگهداشتن میلگردهای اسکلت بتن آرمه است تا کاور طراحیشده برای میلگردها محفوظ بماند.
3- تیر
در یک سازه بتن مسلح، تیر عضوی افقی است که بارهای مرده و زنده سقف و طبقات را به ستونها منتقل میکند تا در نهایت این بارها از طریق ستون به فونداسیون منتقل شود.
4- ستون
ستونها اعضایی عمودی هستند که بهمنظور جلوگیری از فروریختن سقفها به کار میروند. وظیفه اصلی ستون، انتقال بار سازه به فونداسیون است.
5- دیوار
دیوارها، چه دیوارهای خارجی یا داخلی، نوعی دال عمودی هستند که با ریختن بتن در قالب شکل میگیرند. دیوارهای بتن مسلح که به آن دیوار برشی میگویند، در اسکلت بتنی همان نقشی را دارند که مهاربند در سازه فولادی دارد: یعنی مقابله با بارهای جانبی.
آرماتورها در دیوار برشی در دو جهت افقی و عمودی به کار گرفته میشوند تا شبکهای مستحکم ساخته شود. سپس این شبکه قالببندی شده و درون آن بتن میریزند تا دیوار برشی در نهایت شکل بگیرد. ضخامت دیوار برشی مسلح به عوامل مختلفی از جمله لرزهخیزی منطقه، ارتفاع سازه و محدودیتهای معماری بستگی دارد. اما به طور معمول بین 140 تا 500 میلیمتر است.
6- سقف
هدف از اجرای سقف، جداسازی طبقات سازه از یکدیگر و ایجاد فضایی جهت سکونت است. در یک ساختمان با اسکلت بتنی چندین نوع سقف را میتوان به کار گرفت. سقفهای متداول در اسکلت بتن آرمه عبارتاند از:
• سقف تیرچهبلوک
• سقف پیشتنیده
• دال بتنی
• سقف وافل
• دال مجوف
• سقف یوبوت
• سقف کوبیاکس
• سقف بابل دک
• سقف وافل
• سقف پیشتنیده
دال افقی یک سقف بوده که وظیفه آن پوشش کف ساختمان و تحمل بارهای عمودی بهعلاوه بارهای خمشی خصوصاً بارهای خمشی ناشی از زلزله است. وظیفه اصلی دال انتقال بارها به تیر است. همچنین به دلیل ممان اینرسی بالا میتواند نیروهای باد و زلزله را تحمل نماید. دالها بر اساس عملکرد به دو دسته یکطرفه و دوطرفه تقسیم میشوند.
مراحل ساخت ساختمان اسکلت بتنی
اجرای انواع سازه بتنی توسط پیمانکار سازه بتنی یا شرکتهای مجری تخصصی انجام میشود. مراحل ساخت ساختمان اسکلت بتنی به طور گامبهگام به شرح زیر است:
1- آمادهسازی محوطه
این مرحله شامل خاکبرداری و تسطیح است. با اجرای خاکبرداری، تراز ارتفاعی پروژه را به سطح موردنیاز رسانده؛ سپس باید مطمئن شویم که خاک زیر فونداسیون مسطح بوده و تحمل بارگذاری سازه را دارد. با انجام آزمایش ژئوتکنیک از مشخصات خاک مانند چسبندگی خاک، زاویه اصطکاک داخلی، ظرفیت باربری، لایهبندی خاک، سطح تراز آب، ابعاد دانهها و جنس خاک مطمئن میشویم و در صورت لزوم با روشهای بهسازی خاک مثل متراکمسازی، مقاومت خاک را بهبود میبخشیم.
چنانچه نیاز به گودبرداری در پروژه وجود داشته باشد؛ در همین مرحله اجرایی میشود.
2- اجرای بتن مگر
بتن مگر یا بتن نظافت یا بتن لاغر اولین قشر پیسازی است که با یک بتن با عیار پایین و زیر فونداسیون اجرا میشود تا از تماس مستقیم بتن اصلی فونداسیون با خاک و خروج شیره بتن جلوگیری نماید. علاوهبرآن سطحی مسطح و تراز برای بتنریزی فونداسیون مهیا کند. مقدار سیمان مورداستفاده در این بتن 100 تا 150 کیلوگرم بر مترمکعب است.
ضخامت بتن مگر حدوداً 10 سانتیمتر است و معمولاً در کارگاه توسط دستگاه میکسر ساخته شده و به محل پروژه حمل میشود تا پس از تخلیه، توسط کارگران با ماله پخش و پس از یک عملآوری کوتاهمدت، آماده بهرهبرداری گردد.
3- قالببندی فونداسیون
در این مرحله قالبها را روی بتن مگر سوار کرده و بهخوبی مستحکم میکنیم تا فرایند بتنریزی فونداسیون آغاز شود. فونداسیون یا شالوده وظیفه انتقال بارکلی سازه به زمین را دارد و از همین رو قالبها در نهایت دقت باید چفتوبست شوند تا فونداسیون به شکل مدنظر طراح اجرا گردد.
4- ایجاد شناژ
در این مرحله میلگردها در یک شبکه که از قبل طراحی شده بههمبافته میشوند. زیر میلگردها باید از اسپیسر یا همان لقمه استفاده نمود تا آرماتورها با بتن مگر ارتباط مستقیم نداشته باشد و پوشش روی میلگرد تأمین شود. فاصله بین میلگردها و خاموتها دقیقاً باید طبق طراحی ازپیشتعیینشده باشد. زیرا کم یا زیاد بودن تعداد میلگرد، مقاومت کششی و فشاری منظور شده در طراحی را برهم میزند.
آرماتورها باید طوری بسته شوند که در هنگام بتنریزی از جای خود تکان نخورده و جابهجا نشوند. همچنین فاصله میلگردها از یکدیگر باید طوری تعبیه شود که بزرگترین دانه بتن بهراحتی از بین آنها رد شده و کل قالب را پر نماید.
5- بتنریزی فونداسیون
در این مرحله بتن فونداسیون ریخته میشود. بتن باید دقیقاً مطابق با طرح اختلاط تهیه شود و پس از ریختن بهخوبی متراکم شده و ویبره گردد تا از پوکی و تخلخل در امان بماند و مقاومت فشاری کافی را تأمین نماید. طرح اختلاط بتن طرحی است که اندازهها و نسبتهای مواد تشکیلدهنده بتن یعنی آب، سیمان، ماسه، شن و مواد دیگر را تعیین میکند. نسبت این ترکیبات با توجه به نوع، تیپ، درجه و کاراییِ بتن مشخص میگردد.
6- مراقبت از بتن فونداسیون
بتن ریخته شده در فونداسیون پس از گیرش اولیه نیاز به مراقبت تا حداقل 7 روز دارد. مراقبت شامل مرطوب نگهداشتن سطح بتن است. عملآوری بتن فرآیندی است که طی آن از کاهش رطوبت بتن جلوگیری شده و دمای بتن حفظ میگردد تا بتن بهمرور به کیفیت و مقاومت نهایی خود برسد.
7- بازکردن قالبهای پی
پس ازآنکه بتن فونداسیون به حد کافی سخت شد، میتوان قالبهای آن را باز کرد. باید توجه نمود که پس از گیرش اولیه و باز کردن قالبها همچنان باید مراقبت و عملآوری بتن را ادامه داد.
8- آرماتوربندی ستونها
پس ازآنکه مقاومت فونداسیون به حد مطلوب رسید، آرماتورهای ستون را به آرماتورهای انتظار که ریشه در فونداسیون دارند، میبافیم. در این مرحله با دقت میلگردهای طولی و خاموتها را مطابق انتظارات طراحی نصب میکنیم. میلگرد انتظار برای سقف و طبقات بعدی نیز در همین مرحله اجرایی میشود و با اجرای خاموتها و سنجاقها روی میلگردهای طولی، آنها آماده قالببندی میگردند.
در ستونهایی با مقاطع دایره بهجای خاموت از آرماتور دورپیچ استفاده میشود که قطر آنها نباید از 6 میلیمتر کمتر باشد. هنگام آرماتوربندی ستونها باید از تمیز بودن سطح میلگردها از هر نوع آلودگی اطمینان حاصل گردد تا در آینده و پس از بتنریزی از چفتوبست آرماتور و بتن مطمئن شویم.
9- قالببندی ستون
در این گام، اطراف ستونها قالببندی اجرا میشود تا ستون را برای بتنریزی آماده کنیم. برای قالببندی ستونها از قالبهای چوبی، فلزی یا پلاستیکی استفاده میشود. ضخامت قالبهای فلزی 3 تا 4 میلیمتر و ضخامت قالبهای چوبی 2 سانتیمتر است. قالبهای فلزی معمولاً با پین به هم متصل شده و پس از قالببندی، ستون را با کمک جکهای تنظیم، شاقول مینماییم. باید توجه داشت که اگر ارتفاع ستون از 3 متر بیشتر باشد، قالببندی و بتنریزی متعاقب آن باید در حداقل دو مرحله اجرایی گردد.
10 – بتنریزی ستونها
بتن یا درون کارگاه تهیه شده یا در مراکز معتبر ساخت بتن تهیه میشود. اگر بتن از بیرون کارگاه تهیه میشود، باید روی ضوابط مربوط به حمل بتن، دقت و نظارت ویژهای داشت تا مبادا بتن در فاصله حمل سخت گردد. پس از آمادهشدن بتن، درون قالبها ریخته میشود. در این مرحله نیز ویبره بتن حتماً باید انجام شود تا از یکنواخت بودن بتن و خروج حبابهای هوا مطمئن شویم.
11- مراقبت از بتن ستون و باز کردن قالب
پس از گیرش اولیه بتن ستون با تأیید دستگاه نظارت قالبها را باز میکنیم. عملآوری و مرطوب نگهداشتن بتنها در این گام و پس از باز کردن قالبها و ادامه پروژه همچنان وجود دارد.
12- تکرار گامهای 8 تا 11
مراحل بتنریزی ستونها را یکی پس از دیگری تا رسیدن به تراز سقف ادامه میدهیم. از پروسه عملآوری بتن در این مراحل نباید غافل بود؛ زیرا در تأمین مقاومت فشاری بتن بسیار مؤثر است.
13- اجرای دیوار برشی
معمولاً همزمان با اجرای ستونها چنانچه دیوار برشی برای سازه در نظر گرفته شده باشد، اجرا میگردد. دیوار برشی یک دیوار بتن مسلح است که برای مهار بارهای جانبی مانند بار ناشی از وزش بادها یا زمینلرزه احداث میشوند.
این المان مثل یک دیوار معمولی است؛ با این تفاوت که از بتن مسلح تشکیلیافته و توانایی باربری بالایی دارد. اگر نیروی برشی زیاد باشد، این دیوارها را در تراز کف میتوان به فونداسیون متصل کرد.
14- آرماتوربندی تیر
پس از رسیدن ستونها به یک مقاومت فشاری حداقل، آرماتوربندی تیرها شروع میشود. میلگردهای ردیف بالایی تیر بتنی (پوتر) وظیفه تأمین مقاومت فشاری را در خمش برعهده دارند و حداقل قطر اسمی آنها ۱۴ است. میلگردهای ردیف پایین تیر بتنی، مقاومت کششی را در مقابل بار خمشی تأمین مینمایند. فاصله خاموتها معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ سانتیمتر در نظر گرفته میشود.
ازآنجاکه در مجاورت تکیهگاهها حداکثر مقدار برش را داریم، تراکم خاموتها نزدیک تکیهگاه به حداکثر مقدار ممکن میرسد. با توجه به اهمیت این مرحله، کلیه فرایندهای این گام باید تحت کنترل دستگاه نظارت باشد.
15- قالببندی تیر
در این گام همانند آنچه برای ستون انجام شد، قالببندی تیر برای بتنریزی انجام میشود. در اینجا نیز حتماً باید فاصله کاور میلگردها تأمین گردد.
16- بتنریزی تیر و راهپله
در این مرحله غالباً بتنریزی تیر و راهپلهها همزمان انجام میشود. در این مرحله نباید به بتن موجود، آب اضافه نمود. گاهی اوقات کارگران برای راحتی کار خودشان به بتن آب اضافه میکنند که این کار از مقاومت نهایی بتن شدیداً میکاهد و دستگاه نظارت باید روی نسبت آب به سیمان نظارت کافی داشته باشد.
در این گام نیز استفاده از ویبره جهت خروج حبابهای بتن و همچنین عملآوری بتن، پس از پایان بتنریزی، الزامی است.
17- اجرای سقف
پس از آنکه ستونها به حداقل مقاومت اولیه رسیدند، اجرای سقف در دستور کار پیمانکار قرار میگیرد. در اجرای سازه با اسکلت بتنی غالباً اجرای سقف و تیر همزمان صورت میگیرد. از همین رو قالببندی و آرماتوربندی آنها مجزا نیست. در ابتدا جکهایی نصب میشوند تا بتوانند وزن قالبها را تحمل نموده و پروژه بتنریزی شروع شود. فاصله جکهای زیر تیر معمولاً حدود 80 سانتیمتر، فاصله جکهای زیر تیرچههای پیشساخته حدود 2/1 متر، فاصله جکهای زیر تیرچههای پیشتنیده حدود 3 متر و فاصله جکهای زیر سقف غالباً بین 1 تا 2/1 متر است. نباید زیر جکها آجر، موزاییک یا مصالح دیگر قرار داد؛ زیرا استحکام جک تحت بارهای بتن با مخاطره مواجه میشود. همچنین مهندس ناظر و مجری قبل از بتنریزی باید حتماً از عملکرد صحیح جکها مطمئن شوند.
هنگام برداشتن قالب زیرین المانهای بتن مسلح، باید پایههایی را زیر تیر باقی گذاشت تا از بروز تغییر شکلهای اولیه پس از بتنریزی ممانعت نموده و بتن به مقاومت کافی دست یابد. اگر هر یک از موارد ذیل در سازه بتن آرمه وجود داشته باشد، باید از پایه اطمینان استفاده نمود:
• تیرهای با دهانه بزرگتر از ۵ متر
• تیرهای کنسول با طول بزرگتر از 5/2 متر
• دالهای با دهانه بیش از ۳ متر
• دالهای کنسول به طول بیشتر از 5/1 متر
تعداد و فاصلههای بین پایههای اطمینان طبق مقاومت کوتاهمدت بتن و بهمنظور شکم ندادن تیر و دال محاسبه میگردد و در هیچ حالتی نباید از ۳ متر بیشتر باشد.
مزایا و معایب اسکلت بتنی
استفاده از سازه با اسکلت بتنی مزایای پرشماری دارد که دلیل استقبال روزافزون از این سازهها شده است. بتن را میتوان در هر شکل و قالبی به کار برد. همچنین بتن رسانای ضعیف گرما است؛ لذا میتواند دمای فضای داخل را حفظ نماید.
علاوه بر موارد فوق، مهمترین مزایای ساختمان بتن آرمه عبارتاند از:
• عایق بودن بتن و حفظ دمای ساختمان
• هزینه مناسب بتن
• مقاومت فشاری بسیار بالای بتن
• مقاومت فشاری و کششی بالای بتن آرمه
• مقاومت در مقابل اشتعال
• قالبپذیری بتن
• طول عمر بالا
• عدم هوازدگی بتن
در کنار مزایای پرشمار سازه بتن مسلح، این سازهها با محدودیتهایی نیز مواجه هستند که این موارد عبارتاند از:
• مقاومت کششی پایین بتن و لزوم استفاده از میلگرد
• وزن بالای بتن مسلح
• هدررفت بالای مصالح
• امکان ترکخوردن بتن تحت بارهای لرزهای
• نیازمندی سازه بتن مسلح به مراقبت و عملآوری
• نیاز به اکیپ و کارگر ماهر
پیمانکار اسکلت بتنی
ازآنجاکه اجرای ساختمان با اسکلت بتنی کاری تخصصی و پیچیده است، لذا جهت اجرای یک سازه بتن آرمه باید به پیمانکار اسکلت بتنی مراجعه نمود. از همین رو باید با وظایف و مسئولیتهای یک پیمانکار و همچنین روش عقد قرارداد با او آشنا شد.
در قرارداد با پیمانکار باید به مدتزمان اجرای اسکلت بتنی، وضعیت دستگاه نظارت، مجوزها، شرایط فنی ساختمان، شروط فسخ و اتمام قرارداد، روش حل اختلاف، مبلغ قرارداد و روش پرداخت اشاره شود. همچنین باید نقشههای طراحی و شیتهای آزمایشهای اولیه مثل آزمایش ژئوتکنیک به رؤیت پیمانکار رسیده و ضمیمه قرارداد گردد.
از جمله وظایف یک پیمانکار سازه با اسکلت بتنی، تأمین نیروی متخصص و کارگران ماهر و همچنین تعامل با شرکت مشاور و سیستم نظارت است. علاوهبرآن در متن قرارداد با یک پیمانکار باید به لزوم اجرای کامل موارد ایمنی، دستورالعملهای اجرایی و آییننامههای بالادستی اشاره نمود. در یک قرارداد بین کارفرما و پیمانکار بتن مسلح، شایسته است که کلیه اسناد، نقشهها و مدارکی که به رؤیت طرفین رسیده، در مفاد قرارداد ذکر گردد تا از هر نوع اختلافات آتی جلوگیری گردد.
مدتزمان اجرای اسکلت بتنی
عوامل متعددی بر روی زمان اجرای پروژه اثرگذارند. اما بهطورکلی اجرای یک سازه اسکلت بتنی بین 12 تا 24 ماه طول میکشد. برخی از مهمترین عوامل تأثیرگذار روی زمان اجرای سازه بتن مسلح عبارتاند از:
• متخصص بودن پیمانکار، مجری و نیروی انسانی
• آبوهوا و فصل اجرای پروژه
• روش تهیه مصالح و تجهیزات
• تعداد طبقات و زیربنای ساختمان
• محل احداث ساختمان
• تغییر قیمت یا نایابی مصالح
مهمترین عامل تعیینکننده زمان اجرای ساختمان اسکلت بتنی، تعداد طبقات سازه است. هرچه تعداد طبقات و مساحت زیربنا بیشتر شود، مدتزمان تکمیل ساختمان بتنی نیز افزایش مییابد. این موضوع در رابطه با ساختمانهای اسکلت بتنی اهمیت ویژهای مییابد. زیرا تا زمانی که بتن ریخته شده در مراحل قبل به حدی از مقاومت نرسیده باشد نمیتوان مجدداً بتنریزی کرد و پروژه را ادامه داد.
بهطورکلی یافتن پیمانکار کارآزموده یکی از مهمترین عواملی است که زمان اجرای اسکلت بتنی را تعیین مینماید. پیمانکار باید اکیپ ماهر و ماشینآلات مجهز داشته باشد تا بتواند اجرای پروژه را تسریع نماید. همچنین مصالح بتنی باید در دسترس باشد؛ وگرنه ممکن است کارگاه تا مدتها تعطیل شود.
گاهی اوقات نوسانات نرخ ارز یا قطعی برق سبب کمبود مقطعی مصالح میگردد. محل اجرای پروژه و شرایط آبوهوایی نیز از دیگر عوامل اثرگذار بر زمان اجرای پروژه است. سازههایی که در مناطق دوردست یا در زمان یخبندان اجرا میشوند، زمان اجرای طولانیتری دارند.
مقایسه اسکلت بتنی و فولادی
اسکلت بتنی و فولادی دو گزینه پرکاربرد در کشور ما برای ساختمانسازی هستند و معمولاً این پرسش مطرح میشود که کدام سیستم انتخاب شود. مهمترین نکتهای که باید به آن توجه نمود، این است که سازه اسکلت بتنی بهمرور و طبقه به طبقه اجرا میشود؛ اما اسکلت فولادی یکجا استوار میشود. لذا سازه فولادی سریعتر است و سرمایه اولیه بیشتری میخواهد. همچنین در انتخاب بین این دو سیستم به مهارت کارگرهای آن منطقه باید دقت نمود. در برخی نقاط، جوشکار ماهر و در برخی مناطق آرماتوربند حرفهای وجود دارد.
بتن از مواد متعددی ساخته میشود که در کارگاه یا کارخانه با هم ترکیب میشوند. این فرایند موجب هدررفت مقداری مصالح میشود. میزان هدررفت مصالح در ساختمان اسکلت بتنی بیشتر از اسکلت فولادی است.
بتن میتواند بین 2 تا 6 ساعت در برابر گرما مقاومت کند. این ویژگی، باعث میشود که زمان کافی برای عملیات نجات ساکنین در زمان آتشسوزی فراهم گردد. این درحالی است که فولاد، در مقابل آتش مقاوم نیست و در مدتزمان کوتاهی فرو میریزد.
ویژگی فوق یک از مزایای مهم اسکلت بتنی در مقابل سازه فولادی است. علاوه بر این، هزینه نگهداری اسکلت بتنی نسبت به فولادی کمتر است. در سازه با اسکلت فولادی، بهمرورزمان فولاد دچار خوردگی و زنگزدگی شده و از ضخامت آن کاسته میشود. لذا برای نگهداری سازه فولادی باید هزینههایی تقبل نمود.
سخن پایانی
در مقاله حاضر به صفر تا صد اجرای اسکلت بتنی پرداخته شد. اجزای این سازهها نیز معرفی شده و مراحل اجرای اسکلت سازه بتنی گامبهگام تشریح گردید. در پایان، مزایا و محدودیتهای این سازهها بیان شد و نکات مهم عقد قرارداد با پیمانکار اسکلت بتنی نیز ذکر گردید. درصورتیکه سؤالی در زمینه اجرای سازه بتنی دارید، خوشحال میشویم که مطرح نمایید.
